Kanser Hastalıkları ile Beslenme Arasındaki İlişki
Beslenmenin kanser hastalıklarının oluşumunda önemli rol oynadığı bilinmektedir.
Örneğin; ileri derecede iyot yetersizliği tiroid bezi kanseri riskini, demir yetersizliği sindirim sisteminde kanser oluşma riskini, çok tuzlu, salamura ve küflü besinler, az meyve ve sebze yenmesi, ayrıca çok sıcak içecekler içilmesi yemek borusu kanseri riskini artırır.
Izgarada uzun süre pişirilen ve dumanla tütsülenen et ürünlerininde oluşan nitrosaminlerin sindirim sisteminde kanserojen (kanser yapıcı) etkisi vardır.
Alkol, doku zarlarını değiştirerek kanser yapıcı maddelerin vücuda alımını kolaylaştırır.
Havuçda bulunan Beta-Karoten maddesi, A vitamini ve posalı besinlerin ise, kanserden koruyucu etkileri vardır.
Değişik kanser türlerinde besinlerle kanser ilişkisini ve beslenmede dikkat edilmesi gereken noktaları şöyle verebiliriz:
Ağız, gırtlak, boğaz ve akciğer kanserleri;
Sigara, devamlı ve çok alkol kullanımı, bu tür kanserler için en önemli risk faktörleridir. Örneğin hergün 1 şişe şarap içilmesi yemek borusunda kanser oluşma riskini 18 kat arttırmaktadır. Yine günde 20 ve daha çok sigara içenlerde kansere yakalanma riski, 5 kat daha fazladır. Alkol ve beraberinde sigara içilmesi, bu riski 44 kat arttırır.
Ayrıca asbest, nikel ve krom ile ilgili işlerde çalışanlarda da akciğer kanseri riski fazladır. Bu riski azaltmak için sigaradan vazgeçilmeli, bu tür işlerde çalışanların koruyucu önlemleri yerine getirmeleri gerekir.
Göğüs (Meme) kanseri;
Çok yağlı, yüksek proteinli beslenen şişman kadınlarda meme kanserine daha sık rastlanır. Gençliğinde şişman olan kadınların süt bezelerinde oluşan lezyonlar, özellikle çok yağlı ve proteinli beslenen kadınlarda menapozdan sonra östrojen hormonunun etkisiyle büyür ve kanser riski oluşur. Ancak genç yaşta hamile kalan ve çocuklarını emziren kadınlarda daha az göğüs kanseri vakasına rastlanmaktadır.
C Vitamini, B-Karoten ve posalı maddelerin göğüs kanserini önleyici etkisi vardır.
Mide kanseri:
Fazla miktarda yenen tütsülenmiş ve salamura balık, az sebze ve meyve tüketimi, vücuda az miktarlarda C, A, E vitaminlerinin alınması, et ürünlerine katılan nitrit ve nitratların midede sindirim sırasında kanser yapıcı nitrosaminlara dönüşmesi, içme sularındaki nitrat miktarı, fazla tuz alımı, hatalı pişirme yöntemleri, kuyu suyu, iyi saklanamayan besinler mide kanseri riskini arttıran unsurlardır. Bol C ve E vitamini içeren besinler alınması tavsiye edilir.
Karaciğer kanseri:
Aşırı alkol, nemli ve sıcak yerlerde saklanan yiyecekler ve karaciğer sirozunu oluşturan diğer tüm faktörler, karaciğer kanseri riskini de arttırmaktadır.
Kalın Barsak kanseri:
Fazla yağlı beslenme, özellikle ette bulunan yağlar, az posalı besinler, kalın barsak kanseri oluşma riskini arttıran faktörlerdir.
Az posalı maddeler kalın barsağın az çalışmasına neden olur. Böylece uzun süre burada kalan artıkları kanser yapıcı bazı moleküller oluşturur. Ancak bol miktarda A, E, C vitamini alımı ve posalı besinler bu riski azaltır.
Kanserden korunmada öneriler;
Sigara içmeyin.
Fazla ve sürekli alkol kullanmayın.
Sık olarak salamura ve tüt.
Yağ tüketiminde günlü1 çirmeyin.
Bol sebze, meyve ve hububat ürünleri yiyin.
Günde 2-3 litre sıvı alın.
Bol miktarda kalsiyum içerdiklerinden dolayı, az yağlı süt ürünleri alın.